මුහම්මද් නබි සල්ලල්ලාහු අලෛහි වසල්ලම් තුමාණෝ

ඉස්ලාම් ධර්මය ලොවට පහළ කිරීමට අල්ලාහ් විසින් තෝරාගත් දූතයා වූ මුහම්මද් නබි (එතුමානන්ගේ නමට ශාන්තිය හා සමාදානය වේවා) තුමා මුස්ලිම්වරුන් පිළිගන්නේ ලොව විසූ ශ්‍රේෂ්ඨත ම මිනිසකු ලෙස ය. එතුමන් ව මුස්ලිම්වරුන්ට අලංකාරවත් ආදර්ශයක් ලෙස තබා ඇතැ යි කුරානයේ 33: 21 වැකිය පවසයි. එතුමාගේ ක්‍රියා හා වචන ඉස්ලාම් නීතිය සහ ඉස්ලාමීය දිවිපැවැත්ම තීරණයේ ද ප්‍රබල මූලාශ්‍රයක් වේ. තෝමස් කාලයිල්, බර්නාඩ් ෂෝ, මහත්මා ගාන්ධි, ජෝන් විලියම් ඩ්‍රැපර් වැනි ඇතැම් යුරෝපීය විද්වතුන් ද එතුමා උසස් මිනිසකු ලෙස පැසසුමට ලක් කර තිබේ. නමුත් ඉස්ලාම්විරෝධී අඩවි දිගින් දිගට ම පෙන්වා දීමට උත්සහ කර ඇත්තේ එතුමා දුෂ්ට, අකාරුණික, ප්‍රචණ්ඩ, නොදැමුණු චරිතයක් ලෙස ය. එතුමා ගැන මොවුන් ඉදිරිපත් කරන මේ චෝදනා කෙතරම් සත්‍යය ද යන්න අප විමසා බැලිය යුතු ය. සැබවින් ම එතුමා එවැනි අයෙක් නම් එතුමා දෙවියන්ගේ දූතයකු විය නොහැකි බව අපි පිළිගත යුතු වෙමු. නබිතුමා කළ ප්‍රකාශ (හදීස) සහ එතුමා ක්‍රියාවෙන් ලබා දුන් ආදර්ශයන් (සුන්නා) එතුමාගේ ඒවා ඇසූ දුටු සහ අතිශයින් විශ්වාසවන්ත වූ අනුගාමිකයන් විසින් වාර්තා කර ඇති අතර ඒවා ලේඛන ගත කර තිබේ. හදීසයන් කටින් කට පැමිණි දාමය අඛණ්ඩ, ශක්තිමත්, විශ්වාසවන්ත ලෙස පිළිගැනෙන අනුගාමිකයන් පමණක් අත්කරගන්නා විට ඒවා නිවැරදි හදීස හෙවත් සහී හදීස ලෙස හදුන්වති. එසේ ම එතුමා පිළිබදව, එතුමාගේ මරණින් කෙටිකලකට පසු විසූ ඉස්ලාම් වියතුන් විසින් ලියූ චරිතාපාදාන (සීරා) ද තිබේ. ඉස්ලාමයේ අධිකාරී ලෙස ගැනෙන මෙකී මූලාශ්‍ර ආශ්‍රයෙන් අපි දැන් මුහම්මද් නබි (එතුමාගේ නමට ශාන්තිය හා සමාදානය වේවා) තුමන්ට එරෙහි ව ඉදිරිපත් කරන චෝදනා එකින් එක සලකා බලමු. අප හුදෙක් කරුණු පමණක් දක්වන අතර ඔබ ඔබේ හදවතට එකගව අවංක නිගමනයකට තර්කානුකූලව සිතා බලා පැමිණෙනු ඇතැ යි අපේක්ෂා කරමු.

එතුමන් ආගම්වාදියෙක් ද? අන් ආගම් හෝ ආගමිකයන් නොඉවසූ අයෙක් ද?

ඉබ්න් උමර් පැවසුවේ ය. අල්ලාහ්ගේ දූතයා මෙසේ පැවසුවේ ය. අල්ලාහ් හැර වෙනත් කිසිම දෙවියකු නැති බවත් මුහම්මද් යනු ඔහුගේ දූතයා බවත් පවසා සලාතය ඉටුකර සදකා බද්ද ගෙවන තුරු මිනිසුන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට මට අල්ලාහ්ගෙන් අණ ලැබී ඇත්තේ ය. ඔවුන් මෙය ඉටුකළහොත් ඔවුන්ගේ ජීවිත සහ ධනය මාගෙන් බේරාගැනීමට හැකිවනු ඇත. එවිට මා ඔවුන්ගේ ජීවිත හෝ ධනය නැතිකරනු ලබන්නේ යුක්තිය පසිදලීමක දී පමණක් වන අතර ඔවුන් ගැන අල්ලාහ් විසින් වගබලාගනු ඇත. - සහීහ් බුහාරි 25

මිනිසුන් ෂහාදාව (අල්ලාහ් එකම දෙවියන් බවත්, මුහම්මද් ඔහුගේ දූතයා බවත්  පිළිගැනීම) පවසා සලාතය හෙවත් මුස්ලිම්වරුන් දිනකට පස් වතාවක් කරන නැමදුම කරන තුරු ඔවුන්ට එරෙහි ව සටන් කරන බව මින් කියැවේ. ෂහාදාව පැවසීම කෙනකු මුස්ලිම්වරයකු වූ බව හගවන ක්‍රියාවයි. පස් වත් නැමදුම මුස්ලිම්වරුන් දෛනිකව කළ යුතු අනිවාර්ය ආගමික යුතුකමකි. ඉස්ලාමීය ආගමික යුතුකම් කරන තුරු සටන් කිරීම යනු ඉස්ලාමය වැළදගන්නා තුරු සටන් කිරීම හැර වෙන කුමක් ද? මෙලෙස කිසියම් ආගමක සිරිත් අනුන් පිළිපදින තුරු සටන් කිරීම ම ආගමික අන්තවාදයකි. ත්‍රස්තවාදයකි. ආගමික උම්මත්තකභාවයකි.

16 වැනි බෙනඩික් ශුද්ධෝත්තම පියතුමන් විසින් සිය රෙගෙන්ස්බර්ග් සරසවි දෙසුමේ දී උපුටා දක්වන්නට යෙදුණු, විශිෂ්ඨ ගණයේ ප්‍රාඥයකු වූ බයිසැන්තියානු අධිරාජ දෙවන මැනුවෙල් පැලයියලොගෝස්ගේ කියුම මෙහි දී අපට නිතැනින් ම සිහියට එයි.

මුහම්මද් අලුතින් හදුන්වල දීපු එකදෙයක් පුලුවන් නම් මට පෙන්නන්න. එහෙම දෙයක් තියෙනවනං ඒ තමන්ගේ ආගම කඩුවෙන් පතුරන එක වගේ තිරිසන්, දුෂ්ට ක්‍රියාවන් විතරයි. ලේ හලල දෙවියන් ව සතුටු කරවන්න බැහැ. ඒ වගේම තර්කානුකූලව කටයුතු නොකිරීම දෙවියන්ගේ ස්වභාවයට පටහැනියි. භක්තිය හටගන්නේ හිතේ. ශරීරයේ නෙවෙයි. තව කෙනක් තුළ තමන්ගේ ධර්මය ගැන විශ්වාසය ඇතිකරවන්න පුලුවන් තර්ජන ගර්ජන නැතිව සිත්ගන්නා ලෙස කථා කරන්න පුලුවන් සහ මනාව පහදා දෙන්න පුලුවන් කෙනෙකුට විතරයි. විමසුම්සහගත සිතක් සිය මතයට එකග කරවාගන්න අත පයේ හයියෙවත්, අවිආයුධවලත්, මරණ තර්ජන හෝ වෙන විදියක තර්ජනවලවත් අවශ්‍යතාවයක් නෑ.

අන් ආගමිකයන්ට ඔවුන්ගේ ආගමික කටයුතුවල යෙදීමට සාධාරණ හේතුවකින් තොර ව ඉඩ නොදීම අන් ආගමික නොඉවසීම (religious intolerance) නම් වේ.

අබ්දුල්ලාහ් විසින් පවසන ලදී. සටන් කර එය ජයග්‍රහණය කළ දවසේ දී නබිතුමන් මක්කාවට ඇතුලු වනවිට කාබාව තුළ පිළිම 360ක් විය. නබිතුමන් සිය අතේ තිබුණු පොල්ලකින් ඒවාට පහරදෙමින් මෙසේ පවසන ලදී. “සත්‍යය පැමිණ තිබෙන අතර මිත්‍යාව යළි හිස එසවීම හෝ මතුවීම කිසිදා නොසිදුවනු ඇත.” - සහීහ් අල්-බුහාරි 4287

මේ ආදර්ශය නිසාදෝ පිළිරූ, ස්මාරක ආදිය (පිරමීඩ, ආගමික ප්‍රතිමා ඇතුලු සෙවනැල්ලක් ඇතිකරන සහ ගෘහයන් තුළ නොපිහිටි - පිටතට පෙනෙන ඕනෑම නිර්මාණයක්) ඒවා මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේ වැදගත් මංසලකුණු වුවත් විනාශ කිරීම ෂරියා ව තුළ අනිවාර්ය ය. වෙනත් ඇදහීම් උදෙසා කැප වී ඇත්නම් එම අනිවාර්යතාව ශක්තිමත් වන බව ද එම නියෝගයේ (ෆත්වා) පෙන්වා දී තිබේ. බෞද්ධ අපේ අවුකන පිළිම, දාගැබ් ආදී පෞරාණික ස්මාරක මේ සියලු අවශ්‍යතා සපුරන නිසා දිනක මුස්ලිම් ඔබ ඒවා ද විනාශ කරනු ඇත. ඔබට ආදර්ශයක් ලෙස තබා ඇති පුද්ගලයා ද එය සිදුකර තිබෙන නිසා එම අවශ්‍යතාවය තවත් ශක්තිමත් වේ.

ආගම හැර යන පුද්ගලයන් ව ඝාතනය කිරීම

ඉක්රිමා මෙසේ පැවසුවේ ය. අලි ඉස්ලාමය අතහැරගිය මිනිසුන් කිහිපදෙනෙක් ව පුලුස්සා දැමුවේ ය. මේ ගැන ඉබ්න් අබ්බාස්ට දැනුම් දුන් විට මම ඔහු විණි නම් මම කිසිවිටෙකත් ඔවුන් ව පුලුස්සන්නේ නම් නැත. මන්ද යත් අල්ලාහ්ගේ දඩුවම කිසිවකුට ලබා දීමට එඩිතර නොවන්නැයි නබිතුමා පැවසූ හෙයිනි. එහෙත් මම ද නිසැක ව ම ඔවුන් ව ඝාතනය කරන්නෙමි. මන්ද යත් ආගම අත්හරින පුද්ගලයන්ව මරාදමන්නැ යි එතුමන් පැවසූ බැවිනි. යයි පැවසුවේ ය. - සුනන් අබු දාවුද් 4351

යුදෙව් විරෝධය

එතුමන් යුදෙව්වන් කෙරෙහි ප්‍රකට කළ ද්වේෂසහගත ආකල්පය හිට්ලර් පවා ආකර්ෂණය කිරීමට සමත් විය.

නබිතුමන් මෙසේ පවසනු තමන්ට ඇසුණු බව උමර් බී. අල්-ඛත්තිබ් පැවසී ය. මම යුදෙව්වන් සහ කිතුනුවන් අරාබි අර්ධද්වීපයෙන් එළවා දමා මුස්ලිම්වරුන් පමණක් ඉතිරි කරන්නෙමි.    - සහීහ් මුස්ලිම් 1767 a

මෙයට හේතුව ලෙස දක්වන්නේ ජයග්‍රහණයෙන් පසු එය අල්ලාහ්ට, ඔහුගේ දූතයාට සහ මුස්ලිම්වරුන්ට පමණක් අයත් වීම යි. බලන්න සහීහ් අල්-බුහාරි 3152 එතුමන් යුදෙව්වන් කෙරෙහි ද්වේෂී ව කටයුතු කිරීමෙන් නොනැවතී අනාගතයේ දිනක ඔවුන් ව ඝාතනය කිරීමට අවශ්‍ය පදනම ද මුස්ලිම්වරුන්ට සපයා දුන්නේ ය.

නබිතුමා මෙසේ කී බව අබු හුරයිරා පැවසී ය. මුස්ලිම්වරුන් යුදෙව්වන් සමග සටන් කරන තුරු සහ යුදෙව්වන් ගස් ගල් පිටුපස සැගවෙන තුරු සහ මුස්ලිම්වරුන් ඔවුන් මරන තෙක් අවසන් (විනිශ්චයේ) පැය උදා නොවන්නේ ය. යුදෙව්වන් එසේ ගස් ගල් පිටුපස සැගවෙන කල්හි එම ගස් සහ ගල් මෙසේ කියනු ඇත්තේ ය. මුස්ලිම්වරය, අල්ලාහ්ගේ ගැත්ත, මේ මාගේ පිටුපසත් යුදෙව්වෙක් සිටී. පැමිණ ඔහු මරා දමාපන්න. නමුත් එක ම එක ගසක් එසේ නොපවසනු ඇත්තේ ය. ඒ යුදෙව්වන්ගේ ගසක් වන ඝර්කාද් ගසයි. - සහීහ් මුස්ලිම් 2922

මේ අනුව මුස්ලිම්වරුන්ට යුදෙව්වකු යනු අනාගතයේ යම්දිනක තමන් විසින් ඝාතනය කළ යුතු පිරිසකි. ඉස්ලාම් ධර්මය තුළ ඇති යුදෙව් විරෝධය සිගිති මනස පවා විනාශ කරන ආකාරය මේ වීඩියෝවෙන් දැකගත හැකි ය.

එතුමන් වෙනස් මත නොඉවසූ ඝාතකයෙක් ද?

මදීනාවට ගොස් කෙටිකළකින් ම එතුමන් සියවසරක වැඩි මහලු පුද්ගලයෙක් ව තමා ව විවේචනය කිරීමේ වරදට ඝාතනය කිරීමට අණ දුන්නේ ය. මිනිසුන් මුහම්මද්ගේ අනුගාමිකයන් වීම ගැනත් එකිනෙකාට සතුරන් වී සිටීම ගැනත් සංවේගය පළකරමින් ඔහු පද්‍යයක් බන්ධනය කළේ ය. ඉබ්න් සාද් මේ සිද්ධිය මෙසේ වාර්තාකර තිබේ.

ඊළගට සිදුවුණේ සලීම් ඉබ්න් උමයිර් අල් අම්රි විසින් යුදෙව් ජාතික අබු අෆාක්ට එදිරිව කළ වැටලීම (සරිය්යාහ්) යි. හිජ්රාවේ සිට විසිවැනි මාසය ආරම්භයේ එය සිදු විය. බානු අම්ර් ඉබ්න් අව්ෆ් ගෝත්‍රයට අයත් අබු අෆාක් එකසිය විසි වයසට එළැඹි මහලු පුද්ගලයකු විය. ඔහු යුදෙව්වෙක් වූ අතර අල්ලාහ්ගේ දූතයාට එරෙහි ව මිනිසුන් තුළ මතය ඇතිකිරීමට කටයුතු කරමින් සිටියේ ය. ඔහු මුහම්මද් ගැන උපහාසාත්මක කවියක් රචනා කළේ ය.“මම අබු අෆාක් ව මරාදමන බවට හෝ නැතිනම් ඔහුගෙන් මැරුම් කන බවට ප්‍රතිඥාවක් දුනිමි” යැයි බද්ර් යුද්ධයට ද සහභාගී වූ අයෙක් වූ සලීම් ඉබ්න් උමයිර් පැවසී ය. අවස්ථාවක් එන තුරු බලා සිටි ඔහු උණුසුම් දිනයක් තෝරා ගත්තේ ය. එදින අබු අෆාක් එළිමහන් තැනක නිදාගත්තේ ය. මෙය මෙසේ වන බව දැනසිටි සලීම් ඉබ්න් උමයිර් සිය කඩුව අෆාක්ගේ අක්මාව සිදුරු කරමින් ඇද තෙක් කිදා බැස්සුවේ ය. අල්ලාහ්ගේ සතුරා විලාප දුන් අතර ඔහුගේ සගයෝ වහා පැමිණ ඔහු ව ගෙන ගොස් භූමදාන කළෝ ය. (The Kitab al Tabaqat al kabir, Vol. 2, p 31)

මේ ගැන අසන කුඩා දරුවන් පස්දෙනෙකුගේ මවක් වන අස්මා බින්ත් මර්වාන් නැමති යුදෙව් කත පිටස්තරයකුට පැමිණ තමන් අතර භේද ඇති කර ගෞරවණීය මහලු මිනිසෙකු මරාදමන පහත් තැනට ඔවුන් ව පත්කරන්නට ඉඩදීම ගැන මදීනා වැසියන් ව හෙලාදකිමින් පද්‍යයක් බන්ධනය කළේ ය. මේ අවස්ථාවේ දී ද සිය ගෝලයන් වෙත යන මුහම්මද් "මර්වාන්ගේ දුවගෙන් මා ගලවා ගැනීමට ඉදිරිපත් වන්නේ ඔබෙන් කවුද?” යි අසමින් මොර දෙයි. ඒ අසන උමයිර් බින් අදියි අල් ඛත්මි එදින රැයේ ම ඇගේ නිවසට ගොස් ඇය ව මරාදමයි. පසුදින උදයේ රසූල්වරයා ව හමුවන ඔහු කළ දෙය ගැන දැනුම් දෙයි. එවිට මුහම්මද් මෙසේ පවසයි. “අල්ලාහ්ටත් ඔහුගේ රසූල්වරයාටත් ඔබ කළේ උපකාරයක් උමයිර්.” තමාට මෙහි ඵලවිපාකයක් (විනිශ්චයේ දී) විදින්නට වේ දැයි ඇසූ විට මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා මෙසේ පිළිතුරු දෙයි. "එළුවන් දෙනේනෙක්වත් ඈ ගැන හිස සලන්නේ නෑ.” (From pp. 675-676 of The Life of Muhammad , which is A. Guilaume’s translation of Sirat Rasul Allâh by Ibn Ishaq) මෙලෙස අස්මා බින්ත් මර්වාන්ගේ ඝාතනය ගැන මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ පැසසුම් ලැබූ පසු ඝාතකයා ඇගේ කුඩා දරුවන් වෙත ගොස් ඝාතනය ගැන පුරසාරම් දොඩමින් ඔවුන් සහ ගෝත්‍රය බියගන්වයි. ඉබ්න් සාද්ගේ වචනවලින්;

මර්වාන්ගේ දියණිය සම්බන්ධ සිද්ධිය අරභයා එදින බානු ඛත්මාවරු අතර කළබළකාරී තත්ත්වයක් ඇති වී තිබිණි. ඇයට දරුවන් පස්දෙනෙක් සිටි අතර නබිතුමා වෙත සිට කෙළින් ම ඔවුන් කරා ගිය උමයිර් මෙසේ කී ය. “ඛත්මාවරුගේ දරුවනි, මම බින්ත් මර්වාන් ව මරා දැම්මෙමි. ඔබට හැකි කමක් තිබේ නම් මට එරෙහි වනු. මට රැදී ඉන්නට නම් සලස්වන්න එපා.” ඉස්ලාමය බලවත් බව බී. ඛත්මාවරුන්ට පළමුවරට පෙනී ගියේ එදින යි. ඊට පෙර සිටි මුස්ලිම්වරු ඒ බව වසන් කළහ. ඔවුන්ගෙන් ඉස්ලාමය වැළදගත් මුල් ම අය වූයේ උමයිර් බී. අදියි, අබ්දුල්ලාහ් බී. අවුස් සහ කුසයිමා බී. තාබිත් යන අයයි. බින්ත් මර්වාන් මරාදැමූ දින බී. ඛත්මාවරු මුස්ලිම්වරු බවට පත්වූහ. මන්දයත් ඔවුහු ඉස්ලාමයේ බලය කෙතරම් දැයි දුටුවෝ ය. (From pp. 675-676 of The Life of Muhammad , which is A. Guilaume’s translation of Sirat Rasul Allâh.)

මේ එතුමන් කරවූ මිනීමැරුම් කීපයක් පමණි. ඔහු විසින් අනුබල දුන් හෝ අණ දුන් මෙවැනි ඝාතනය කිරීම් හතලිහකට අධික ය. කවියක් ලිවීම සාමකාමී ව විරෝධය පළකිරීමේ ක්‍රමයකි. එයටත් කෝප වී මරාදමන මිනිසා උම්මත්තකයෙකි. මුහම්මද් කාලීන සමාජයේ පැවති විශ්වාසයට පටහැනි මතයක් දැරුවේ යම් සේ ද ඔවුහු ද මුහම්මද්ගේ මතයට වෙනස් මතයක් දැරූහ. කුරානය යුදෙව්වන් ඉතා ම කැත අන්දමින්, ද්වේෂහගත ලෙස හෙලාදකින්නේ යම් සේ ද ඔවුහු ද තමාට හරි නැතැ යි හැගෙන දේ විවේචනය කළහ. නමුත් තමන්ට තිබෙන අයිතිය අන්‍යයන්ට ද තිබිය යුතු බව මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාවත් එතුමන්ගේ අනුගාමිකයන්වත් නොසිතූහ. (අද ද මෙය මෙසේ නොවේ ද?) අපට ඔවුන්ගේ මතය විවේචනය කරන්න පුලුවන්. නමුත් ඔවුන් අපගේ මතය විවේචනය කළොත් එය මරා දැමිය යුතු අපරාධයක්. නබිතුමාගේ තර්කය එය යි. නබිතුමාගේ මේ ආදර්ශ නිසා දෝ අද දවසේ මුස්ලිම්වරු ද ඉස්ලාමය ගැන මද විවේචනයක් හෝ පළකරන ලේඛකයෙක්, කලාකරුවෙක්, වෙන යම් විද්වතෙක් ඝාතනය කිරීමට පසුබට නොවෙති. නිදසුන් - සල්මන් රුෂ්ඩි, අයාන් හිර්සි අලි ඝාතන නියෝග, සැටනික් වර්සස් කෘතියේ පරිවර්තකයන්ට, මුහම්මද්තුමන් ගැන කාටුන් ඇදි කලාකරුවන්ට එල්ල වූ ඝාතන ප්‍රයත්න, සිනමා අධ්‍යක්ෂක තියෝ වැන් ගෝ සහ සැටනික් වර්සස් කෘතියේ ජපන් පරිවර්තක හිතොෂි තගරිෂි ඝාතනය කිරීම.

එතුමන් මංකොල්ලකරුවෙක් ද?

මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා සියයක් නො ඉක්ම වූ සිය අනුගාමික පිරිස ද සමග මක්කම සිට මදීනාවට ගියහ. මක්කාවසීන් තමා ව ඝාතනය කිරීමට කුමන්ත්‍රණය කරන බැවින් මදීනාවට යන ලෙස දෙවියන් අණ කළ බව සිය අනුගාමිකයන්ට පැවසී ය. එතුමන්ගේ අනුගාමික පිරිස වූයේ බොහෝවිට ඉතා තරුණ වියේ දරුවනුත්, වහල් පුද්ගලයනුත් ය. මෙසේ පැමිණි මොවුන් ජීවිකාව සපයා ගත්තේ වගාකිරීමෙන් හෝ වෙනයම් වෘත්තියක යෙදීමෙන් හෝ නොවේ. ඔවුහු මග රැක සිට මක්කාව සිට මදීනාව කරා යන තවලම්වලට පහර දී, ආරක්ෂකයන් මරා දමා, ඒවායේ වූ බඩුබාහිරාදිය අරගත්හ. මෙය සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ දී මංකොල්ලකෑම යනුවෙන් හදුන්වයි. පළමු සාර්ථක මංකොල්ලකෑම වූ නක්ලාහි දී වූ වැටලීම සිදුවූයේ අරාබිවරුන් අතර යුද්ධ කිරීම තහනම් වූ ශුද්ධ වූ මාසයක දී ය. නබිතුමා මේ ගැන උපදෙස් ඉබ්න් ජාෂ්ට මුද්‍රා තැබූ ලිපියකින් දුන් අතර අදාල ස්ථානයට ගිය පසු පමණක් කියවිය යුතු විය. සත්ව හම්, මුද්දරප්පලම් වැනි "කුරයිෂ්වරුන්ගේ වෙළද ද්‍රව්‍ය" රැගත් තවලමක් පැමිණෙන තුරු වන්දනාකරුවන් මෙන් වෙස්ගෙන බලාසිටි ඔවුහු, ඔවුන් වන්දනාකරුවන් නිසා අනතුරක් නැතැ යි කුරයිෂ්වරු රැවටී අවි පහත හෙලූ විට කඩා පැන කීපදෙනෙක් මරා දමා සෙසු අයත් බඩුත් අල්ලාගනී.

(ishaq p. 287) යුද්ධ කිරීම තහනම් මාසයේ දී කළ මේ අපරාධය නිසා කුරයිෂ්වරු කැළඹීමට පත්වෙති. සම්මතය බිදීම ගැන මුහම්මද් ව නිතර නිතර විවේචනයට ලක් වේ. ඒ අවස්ථාවේ දී කුරානයේ 2: 217 වැකිය ඔහුට පහළ වේ.

"ශුද්ධ වූ මාසයන්හි යුද්ධ කිරීම ගැන ඔබගෙන් ඔවුන් විමසන්නාහ. ඔබ මෙසේ පවසනු. “ඒවායෙහි යුද්ධ කිරීම ඉමහත් පාපයකි! නමුත් අල්ලාහ්ගේ ධර්මයෙහි එක්කාසු වීම වැළැක්වීමද, ඔහුව ප්‍රතික්ෂේප කිරීමද, මස්ජිදුල් හරාම්වලට යාමට නොදී වැළැක්වීම ද, එහි වාසය කරන්නන්ගෙන් විශ්වාසය තැබූවන් ව පිටමං කිරීමද අල්ලාහ් වෙතින් ඊටත් වඩා විශාල පාපයන්ව ඇත්තේ ය. තවද මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය (ෂිර්ක්) ඝාතනයට වඩා ඉතාමත්ම නපුරු ය. තවද ඔවුන්ට හැකි වුවහොත් ඔබව ධර්මයෙන් හරවා දමන තෙක් නිමක් නැති යුද්ධ කරමින් සිටිනු ඇත. එසේ වී ඔබගෙන් කවුරුන් හෝ ධර්මය හැරදමා ගියහොත් ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන් සියල්ල මෙලොව දීද, පරලොව දීද විනාශ වී යනු ඇත. ඔවුන්ම නිරාවාසීන් ය. සදාකල් ඔවුන් එහි රැදෙනු ඇත."

මේ කුරාන වැකිය කියවූ කෙනෙකුට හැගෙන්නේ මුස්ලිම්වරුන් ඉස්ලාම් දහම ඇදහීම නිසා ජීවිත අවදානමකට ලක්ව සිටි අවස්ථාවක පහළ වූවක් කියා ය. එහෙත් ඇතත්ට ම මෙය දෙවියන් තමාට කී බව මුහම්මද් පැවසුවේ යුද්ධ කිරීම තහනම් මාසයේ මිනිසුන් ඝාතනය කර, අහිංසක වෙළද තවලමක් කොල්ල කෑ අවස්ථාවක එය සාධාරණීකරනය කිරීමට ය. අන්‍යාගමිකයන් මැරීමට අණ දෙන වැකි සටන් අවස්ථාවල පහළ වූයේ යැයි මුස්ලිම්වරුන් කිවුවත් එම වැකිවල සැබෑ යථාර්ථය මෙය යි. මස්ජිදුල් හරාම් වෙත යාමට නොදීම නිසා මෙය කිරීම සාධාරණ යැයි කිව නොහැක. තමාගේ ආගමික සිද්ධස්ථානයක තමාගේ දෙවිවරුන්ට අපහාස කළ වෙනත් ආගමික පිරිසකට වතාවත් කිරීමට ඉඩ දීමට කාට නම් සිත් දේවි ද? මක්කාවේ මුස්ලිම්වරුන් හැරුණු විට ඒකදේවවාදී තවත් කණ්ඩායම් සිටියහ. ඔවුන්ට තහනම් නොකර මුස්ලිම්වරුන්ට පමණක් තහනම් කළේ කරදරකාරීව හැසිරුණේ ඔවුන් පමණක් නිසා ය. ඉස්ලාමය ඇදහූ පිරිස සියයකට නොවැඩි වූ බැවින් එය වේගයෙන් පැතිරුණු නිසා මෙසේ කළා යැයි කීමට ද නොහැක. හැරත් ආත්මාරක්ෂාවට සටන් කිරීම යනු ජීවිතය රැකගැනීමට නොකර බැරි තැන සටන් කිරීම මිස මෙලෙස එකට එක කිරීම නොවේ. මේ සිදු වූයේ මුස්ලිම්වරුන් සහ කුරයිෂ්වරුන් අතර සිදු වූ ප්‍රථම යුද්ධය වූ බද්ර් යුද්ධය සිදුවීමටත් පෙර ය. බද්ර් යුද්ධය යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ ද, මුස්ලිම්වරුන් කියන ආකාරයේ, එනම් තමන් ඝාතනය කරන්නට පැමිණි අයගෙන් දිවිබේරා ගැනීමට කළ සටනක් නොවේ. එය ද මේ ආකාරයේ තවලම් කොල්ලකෑමකි. එම තවලම් සමග කුරයිෂ්වරු සටන්කරුවන් පිරිසක් එවූ බව ඇත්ත ය. ඒ මුස්ලිම්වරු ඔවුන්ගේ තවලම් කොල්ලකෑමට පටන්ගෙන සිටි බැවින් එවැන්නක් සිදුවුවහොත් සිය ආරක්ෂාව තහවුරු කරගැනීමට ය. මුස්ලිම්වරු කුරානයේ ප්‍රචණ්ඩ වැකි ගැන පවසන වචනවලින් ම කිවහොත් එය ආත්මාරක්ෂාවට කළ ක්‍රියාවකි. මුස්ලිම්වරුන්ගේ කොල්ලකෑමෙන් ආරක්ෂා වීමට කළ දෙය ඔවුන් හදුන්වන්නේ ආගමික හිංසනයක් ලෙස ය. මේ ගතිය නම් අද ද මෙලෙස ය. ඉස්ලාම් අන්තවාදයට එරෙහි ව රජය ගන්නා නීති පියවරක් පවා ඔවුන්ට ආගමික හිංසනයකි.

නබිතුමා ඉහත ආකාරයේ වැටලීම් (අපේ වචනයෙන් මංකොල්ලකෑම්) 70 කට අධික ගණනක් සිදු කළේ ය.

සුහයිල්ගේ පුත් අබු ජන්දල් බේරී පැනගොස් අබු බසිර් සමග එක්විය. ඔවුන්ව වටකරගත් 70ක් පමණ මුස්ලිම්වරු කුරයිෂ්වරුන්ට හිරිහැර කරන්නට වූහ. ඔවුන්ට මක්කාවේ සිට සිරියාවට යන තවලමක් ගැන අසන්නට ලැබුණු හැමවිට ම ඔවුහු එය නතර කර, තමන්ට අල්ලාගත හැකි වූ සෑම අයෙක් ම මරා දැමූහ. ඔවුහු සෑම තවලමක් ම කුඩුපට්ටම් කර දමා ඒවායේ වූ බඩුබාහිරාදිය අරගත්හ. (Ishaq: 508, See Also Al-Tabari, Vol. 9, p. 91)

මෙසේ ලබාගන්නා වස්තුවෙන් පහෙන් එකක් හැමවිටම මුහම්මද්ට ලබා දිය යුතු විය. කුරානයේ 8:1 සහ 8:41 බලන්න.

"මාගේ ජීවිකාව මාගේ හෙල්ලය සරණ කරගෙන පවතින්නේ ය. [1] එමෙන් ම මාගේ අණවලට අවනත නොවන සෑම අයෙක්ට ම ජිස්යාව ගෙවීමෙන් ලැජ්ජාවට පත්වන්නට සිදුවනු ඇත.” යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූ බව ඉබ්න් උමර් පැවසුවේ ය.

(The Translation of the Meanings of Sahih Al-Bukhari, Arabic-English, Vol. IV by Dr. Muhammad Mushin Khan, Islamic University---Al-Medina Al-Manauwara. page 104)

මෙහි මගේ "හෙල්ලය සරණ කරගෙන" (Under the shade of my spear) යන්නට පාදසටහනක් සපයන ආචාර්ය මුෂින් ඛාන් එයින් අදහස් වන්නේ යුද්ධයෙන් ලබාගත් දේපලින් (from war booty) යන්න බව පවසයි. (සැ. යු. මෙම හදීසය අන්තර්ජාලයෙන් ඉවත් කර තිබේ.)

එතුමන් ත්‍රස්තවාදියෙක් ද?

ඔක්ස්ෆර්ඩ් ශබ්දකෝෂයට අනුව ත්‍රස්තවාදියෙක් යනු සිය දේශපාලන අරමුණු සපුරා ගැනීම වෙනුවෙන් අන්‍යයන්ට (විශේෂයෙන් ම සිවිල් වැසියන්ට) එරෙහි ව නීතිවිරෝධීව ප්‍රචණ්ඩත්වය මුදාහැරීම සහ තැතිගැන්වීම සිදුකරන්නෙකි.

අල්ලාහ්ගේ දූතයා මෙසේ පැවසුවේ ය. අල්ලාහ් හැර වෙනත් කිසිම දෙවියකු නැති බවත් මුහම්මද් යනු ඔහුගේ දූතයා බවත් පවසා සලාතය ඉටුකර සදකා බද්ද ගෙවන තුරු මිනිසුන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට මට අල්ලාහ්ගෙන් අණ ලැබී ඇත්තේ ය. ඔවුන් මෙය ඉටුකළහොත් ඔවුන්ගේ ජීවිත සහ ධනය මාගෙන් බේරාගැනීමට හැකිවනු ඇත. එවිට මා ඔවුන්ගේ ජීවිත හෝ ධනය නැතිකරනු ලබන්නේ යුක්තිය පසිදලීමක දී පමණක් වන අතර ඔවුන් ගැන අල්ලාහ් විසින් වගබලාගනු ඇත. - සහීහ් බුහාරි 25

ඉබ්න් අවුන් මෙසේ පැවසුවේ ය. (අවිශ්වාසවන්තයන්) සටනේ දී මුණගැසීමට පෙර ඔවුන්ට (ඉස්ලාමය) පිළිගන්නා ලෙස ඇරයුමක් යැවීම අනිවාර්ය දැයි විමසා මම නාෆිට ලියා යැවීමි. ඔහු (පිළිතුරු ලෙසින්) ලියා තිබුණේ ඉස්ලාමයේ මුල් කාලයේ දී නම් එය අවශ්‍ය වූ බවයි. බානු මුස්තලික්වරුන් පහර දෙන බවක් නොදැන සිය ගවයන්ට බීමට උන් ව වතුර කරා ගෙනගොස් සිටියදී නබිතුමා ඔවුන් වෙත ප්‍රහාරයක් එල්ල කළේ ය. ඔහු සටන් කළ අයව මරාදැමූ අතර අන් අය සිරභාරයට ගත්තේ ය. එදින ම ඔහු ජුවරියා බින්ත් අල්-හාරිත් ව අල්ලාගත්තේ ය. මේ සිරිත ඔහුට පැවසුවේ එම ආක්‍රමණය සිදුකළ භට පිරිසේ ම සිටි අබ්දුල්ලාහ් බී. උමර් විසින් යැයි නාෆි මට කීය. - සහීහ් මුස්ලිම් 1730 a

මෙහි වරහන් තුළ ඇති කොටස් යොදා ඇත්තේ අප නොව මේ හදීසය අරාබි බසින් පරිවර්තනය කළ අය යි. (එමගින් මෙහි අදහස විකෘති වී ඇති බවක් හැගෙන්නේ නම් හදීසයේ සබැදිය කරා ගොස් එහි ඇති report බොත්තම ඔබා පැමිණිලි කළ හැකි ය.)

සාබ් බී. ජත්තාමාගේ අධිකාරීත්වය යටතේ වාර්තා වී තිබේ. රාත්‍රියේ සිදුකරන ලද පහර දීමෙන් මියගිය පිළිම වන්දනාකරුවන්ගේ කාන්තාවන් සහ දරුවන් සම්බන්ධයෙන් විමසූ විට නබිතුමන් මෙසේ පැවසී ය. ඔවුන් ඔවුන්ගේ අයයි. - සහීහ් මුස්ලිම් 1745 a

එතුමන් සංහාරකයෙක්/සමූලඝාතකයෙක් ද?

මදීනාවේ සිටි යුදෙව් ගෝත්‍රයක් වූ බානු කුරයිසාවරු (900/700ක් පමණ) වැඩිහිටි පිරිමි සියලු දෙනා ම කුමන්ත්‍රණ චෝදනා මත මරා දැමූ අතර ඔවුන්ගේ ගැහැනුන් සහ දරුවන් සියලු දෙනා වහලුන් ලෙස ගත්තේ ය.

එතුමන් අත්අඩංගුවට පත්වන කාන්තාවන් දූෂණය කිරීම අනුමත කළා ද?

අබු සායිද් අල් කුද්රි මෙසේ දැනුම් දෙයි. හුනායින් යුද්ධයේ දී නබිතුමන් විසින් අව්තාස් වෙත බලඇණියක් යවන ලදී. සිය සතුරු හමුදාවට මුහුණ දී ජයග්‍රහණය කළ ඔවුන් සටනින් ඉතිරි ව සිටි අය ජීවග්‍රහයෙන් ගත්හ. ඔවුන් අතර සිටි කාන්තාවන් සමග ඔවුන්ගේ අන්‍යාගමික ස්වාමිපුරුෂයන් ද සිටි බැවින් ඇතැම් සහාබාවරු එම කාන්තාවන් සමග ලිංගිකව එක් නොවී සිටියහ. එබැවින් ප්‍රඥාවන්ත වූ අල්ලාහ් විසින් ඉද්දාව (මාස් ශුද්ධා තුනක කාලය) සම්පූර්ණ කළ පසු එවැනි ස්ත්‍රීන් ද තහනම් නොවන බව පෙන්වාදෙනු පිණිස මෙම වැකිය පහළ කරන ලදී. එනම් "සැමියන් සිටින කාන්තාවන්වද (ඔබට විවාහ කර ගැනීම) තහනම් කර ඇත්තේය. එහෙත් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් සමග සිදු වූ යුද්ධයෙන් අත් අඩංගුවට ගනු ලැබ ඔබගේ යටතෙහි සිටින (වහල්) ස්ත්‍රීන් හැර" - සුනන් අබුදාවුද් 2150

මෙම හදීසයෙන් සහ කුරානයේ 4:24 වැකියෙන් කියවෙන පරිදි මුස්ලිම්වරුන් සමග ඇති වූ යුද්ධයකින් අල්ලාගත් කාන්තාවන් සමග ඔවුන්ගේ සැමියන් සිටියත් මුස්ලිම් සෙබලුන්ට ලිංගිකව එක්විය හැකි ය. මේ කාන්තාවන් මුස්ලිම්වරුන් විසින් ඔවුන්ගේ ගෝත්‍රයේ අය ව මරාදමා වහලුන් ලෙස ගත් අයයි. ඔවුන් ඊළග වහල් වෙළදපොළේ දී මුස්ලිම්වරුන්ට අවිආයුධ ගැනීමට විකිණීමට නියමිතව සිටි අයයි. මෙවැනි තත්ත්වයක සිටි කාන්තාවන් පිරිසක් සිය ඥාතීන් මරා දමා තමා සිරභාරයට ගත් සතුරු හමුදාවක් සමග ලිංගිකව එක්වීමට කාන්තාවන් සතුටු සිතින් කැමති වනු ඇතැ යි සිතිය නොහැක. ඒ අනුව මොවුන් දූෂණය වන්නට ඇති බව සිතීම සාධාරණ ය. මෙහි හෝ කුරානයේ කිසිදු තැනක හෝ වහල් කාන්තාවන් සමග ලිංගිකව එක්වීම ගැන සදහන් වන කිසිදු හදීසයක ඔවුන්ගේ කැමැත්ත ගැන සදහන් නොවේ. යුද්ධයෙන් අල්ලාගන්නා සිරකරුවන්ද සැලකෙන්නේ සතුරන්ගෙන් හිමි වූ දේපලක් වශයෙන් බව සමස්ත ලංකා ඉස්ලාමීය වියතුන්ගේ සංගමය ලියූ ඉස්ලාම්භීතිකාව විවෘත දෑසින් පොතේ ද සදහන් වේ. වෙනත් ඕනෑම දේපලක් මෙන් ඔවුන් ව විකිණීම, හුවමාරු කිරීම ආදිය කළ හැකි ය. ඛයිබර්හි යුදෙව්වන්ට පහර දීමෙන් අනතුරුව නබිතුමා ගෝත්‍රයේ නායකයකු වූ කිනානා බින් අල් රාබි හිස ගසා මරා දමයි. ඊට පෙර ඔහුගේ පපුව මත ගින්දර අවුලමින් ඔහුට වධ දෙයි. ඒ ඔවුන්ගේ නිධානයක් සගවා ඇති ස්ථානයක් දැනගැනීමට ය. තමන් එවැන්නක් ගැන නොදන්නා බව කිනානා දිගින් දිගට ම පැවසූ අතර අන්තිමේ දී නබිතුමා ඔහු ව මරා දැමුවේ ය. කිනානාගේ රූමත් තරුණ (17 වියැති) බිරිද වූ සෆියා නබිතුමා කලින් වෙනත් මුස්ලිම්වරයකුට දී තිබුණත් ඇය ලස්සන බව දැකීමෙන් පසු ඇය තමාට ම තබා ගනී. මෙය සිදුවී ඇත්තේ ඇගේ සැමියා ව ඝාතනය කළ දින ම ය. (Ishaq, p. 515 ; Bukhari 1.8. 367) එතුමා විසින් මෙසේ අසරණ (කර) තරුණියන් රැසක් ම විවාහ කරගත්තේ ය. මේ සියලු දෙනා ම එතුමාට වඩා වසර 20-30ක්වත් බාල වූහ. අන් මුස්ලිම්වරුන්ට ඇති භාර්යාවන් 6 දෙනාගේ සීමාව නබිවරයාට අදාල නොවන බව කුරානය 33: 50 පවසයි. අප අඩවියේ මීට පෙර පළ වී ඇති මුහම්මද් නිබිතුමාගේ ලිංගික ජීවිතය ලිපියේ මේ ගැන වැඩි විස්තර ඇත.

පසුවදන

හානිකර විය හැකි කල්ලියක හෝ නායකයෙකු හදුනා ගත හැකි අවදානම් ලක්ෂණ 10ක් ගාඩියන් පුවත්පතේ “what makes a cult?” මැයෙන් පළ වූ ලිපියක සදහන් වේ.

1. නායකයා ප්‍රශ්න කළ නොහැකි ආධිපත්‍යයක් පතුරා ගෙන සිටින අතර ඔහු හෝ ඔහුගේ ක්‍රියා කිසිම පාලනයකට යටත් නොවේ. - මුහම්මද් තුමන්ට සමාජ විනය කඩකිරීමට පමණක් නොව තම දහමේ ම අන්‍යයන් බැදෙන නීතිවලින් බැදී නොසිටීමට ද හැකියාව තිබුණි. එතුමාගේ විශේෂ ලිංගික අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් ම කුරානයේ වැකි පහළ කර තිබේ. අන් මුස්ලිම්වරුන්ට මෙන් නොව එතුමන්ට කැමති තරම් කාන්තාවන් සංඛ්‍යාවක් විවාහ කරගැනීමටත්, උපවාස සමයේ දී අන් මෙන් නොවී කලින් ආහාර ගැනීමටත් (Tabaqat, Volume 1, page 369) හැකි විය. එතුමාට කාන්තාරයේ ගස් කපාදැමීම (59:5), ශුද්ධ වූ මාසයේ යුද්ධ කිරීමට වැනි එකල සමාජයේ සදාචාරය කඩකරන ක්‍රියා සිය වාසිය වෙනුවෙන් කිරීමට හැකි විය. කොල්ලකන වස්තුවෙන් පහෙන් එකක් එතුමාට දිය යුතු විය. අන්‍යයන් දිවිපුදා සටන් කළ යුතු වූ නමුත් එතුමා ව අඹුදරුවන් මෙන් රැකගත යුතු විය. (Sira, p. 203) සටන් බිමට නොගිය ඔහු සැගවී ආරක්ෂකයන් පිරිවරා බලා සිටියේ ය. ඒ අතින් නම් සහරාන් තුළ ඔහුට වඩා එක හොද ගුණයක්වත් තිබේ. (හැරත් ඔහු මොහු කළ තරම් අපරාධ කළේ නැත.) ඔහුගේ පැරණි පව්වලට පමණක් නොව ඔහු කරන අනාගත පව්වලට පවා සමාව දෙන බව ඔහුගේ දෙවියන් ඔහුට පැවසූ බව (කුරානය 48: 1-2) ඔහු පැවසුවේ ය. මුහම්මද් නිමක් නැති අපරාධ කළේ මේ විශ්වාසය නිසා විය යුතු ය. මෙය ප්‍රඥ්ඥාවන්තයකු වන සහ මනුෂ්‍ය වර්ගයාට ආදරය කරන දෙවියන්වහන්සේගේ තීරණයක් යැයි කිව හැකි ද? නැතිනම් ෂෙයිතාන්ගේ ලණුවක් ද? අඩු තරමේ සිය වක්තෘවරයාගේ අපරාධකාරී චර්යාව රතුකට්ට පන්නන විටවත් මේ වරප්‍රසාදය ඉවත් කරන්නට අල්ලාහ් තයාලා කල්පනා නොකළේ මන්ද? 


2. විවේචනාත්මක අදහස් කිසිසේත් නොඉවසීම. - තමා ව විවේචනය කරන අය මරාදමන ලදී


3. ආදායම් හා වියදම් පිළිබද පිළිගත හැකි මූල්‍ය වාර්තා පවත්වා නොගැනීම, ස්වාධීන විගණන වාර්තා වැනි - මෙය නූතන ලෝකයට පමණක් අදාල වන කරුණක් නිසා සලකා බැලිය නොහැක. තවලම් කොල්ලකෑම් ඇසුරින් අවශ්‍ය නම් කබිතුමාගේ ආදායම් මාර්ගය කුමක් ද යන්න විග්‍රහ කර ගත හැක.


4. බාහිර ලෝකය කෙරෙහි අහේතුක බියක් තිබීම, ළග එන මහා විනාශයන් පිළිබදව, ඔවුන්ට විරුද්ධ දුෂ්ට කුමන්ත්‍රණ ගැන සහ අන් ආගමිකයන්/බාහිර ලෝකය විසින් සිදුකළ හැකි ආගමික හිංසන ගැන පැවසීම. - ඔහු තමා වටා ගොනුකරගෙන සිටි තරුණ පිරිස මදීනාවට ගෙන යන ලද්දේ කුරයිෂ්වරු තමා මරාදැමීමට කුමන්ත්‍රණය කරන බවත් ඒ අනුව මදීනාවට යන ලෙසත් දෙවියන් දැනුම් දුන් බවත් පවසමිනි. මුස්ලිම්වරුන්ට එරෙහි කුමන්ත්‍රණ සහ ඉදිරියේ දී සිදුවිය හැකි හිංසන ගැන පදනම් රහිත චෝදනා එල්ල කරමින් අවට සමාජය ගැන පැවති සැකය හා සටනකට පෙළඹීමේ ආශාව පෙන්වන වැකි කුරානය පුරා ම තිබේ.


5. කණ්ඩායම අතහැරයාමට ඉඩ ලබා නොදීම. හිටපු සාමාජිකයන් ව හැරයාම නිසා වරදකරුවන් ලෙස සැලකීම- ඉස්ලාමය අතහරින්නන් ව මරාදැමිය යුතු ය. මදීනාවට පැමිණි පසු නැවත මක්කමට යන පුද්ගලයන් ව මරාදැමීමට කුරානයේ 4:89 අණ කරයි.


6. හිටපු සාමාජිකයන්ට හිරිහැර, පීඩා පිළිබද එක සමාන අත්දැකීම් තිබීම. එකම ආකාරයේ දුක්ගැනවිලි අසන්නට ලැබීම. ඕනෑම හිටපු මුස්ලිම්වරයෙක්ගෙන් මේ ගැන අසා බලන්න.


7. කණ්ඩායමේ නායකයා/නිර්මාතෘවරයා විසින් සිදුකළ සමාජ විරෝධී ක්‍රියා, අපරාධ, හිංසනයන් වැනි දෑ පිළිබද වාර්තා, ග්‍රන්ථ, පුවත්පත් ලිපි, මාධ්‍ය ආදියේ සදහන් වීම. - කණ්ඩායම් නායකයාගේ විශ්වාසවන්ත, සමීප සාමාජිකයන් ම ඒවා වාර්තා කර තිබේ. (හදීස)


8. තමන්ට කිසිදා අවශ්‍ය මට්ටමට භක්තිමත් විය නොහැකි බව සාමාජිකයන් සිතීම. - පරීක්ෂා කළ නොහැක/විශේෂයක් නොපෙනේ.


9. කණ්ඩායම් නායකයා කරන ඕනෑම දෙයක් නිවැරදි යැයි සැලකීම. - ඔබ මේ ක්‍රියා සාධාරණීකරනයට තැත් කළ අයුරු, කමෙන්ට් කිරීමට සකසාගත් තර්ක මුස්ලිම් ඔබගේ සිත දනී. මුස්ලිම්වරුන්ට අනුව මුහම්මද් නබිතුමා පරිපූර්ණ මිනිස් ආදර්ශයයි. එතුමාගේ ක්‍රියා හොද ද නරක ද කියා සදාචාර සම්මුතිවලින් මැනිය නොහැක. ඒ වෙනුවට කිසියම් ක්‍රියාවක් හොද ද නරක ද කියා මැනීමේ මිම්ම එතුමා ය. ඒ අනුව එතුමා හරි කියා ඇත්නම් හෝ සිදුකර ඇත්නම් එය කෙතරම් අපරාධයක් වුවත්, අසාධාරණ වුවත් එය එය යහපත් ක්‍රියාවක් වේ. සිය හෘදසාක්ෂියට අනුව කෙතරම් දැවැන්ත අපරාධයක් වුවත් මුලුමනින් ම නිරවුල් මනසින්, කිසිදු වරදකාරී හැගීමකින් තොර ව සිදුකිරීමට මුස්ලිම්වරු සමත් වන්නේ මේ නිසා ය. සිය ආගමික නායකයා සම්බන්ධයෙන් භක්තිමත් වීම කිතුනුවන්, බොදුන්වන් ද තුළ පවතින බව ඔබ පැවසිය හැකි ය. ඒ ඔවුන්ගේ ආගමික නායකයන් කිසිවෙක් මෙතුමා කර තිබෙන අපරාධ කර නැති නිසා ය.


10. කණ්ඩායම් නායකයා සත්‍ය දැනගැනීමට සහ අධිකාරී බලය දිය හැකි ඇති එකම මූලාශ්‍රය වීම. ඔහුගේ මතය හැර වෙන කිසිදු විමර්ශන ක්‍රමයක් පිළිනොගැනීම. - මෙය සෑම ආගමකට ම පොදු තත්ත්වයකි. නමුත් බුදුන්වහන්සේ සිය අනුගාමිකයන් තමා උගන්වන දෙය පවා ප්‍රශ්න කිරීමට දිරිමත් කළහ. ජේසුතුමන් ද සංවාදයෙන් අන්‍යයන්ට තේරුම් කර දුන් සේක. නමුත් මුහම්මද් ඕනෑවට වඩා ප්‍රශ්න ඇසීම ඔබට තහනම් කර ඇතැ යි පැවසුවේ ය. (කුරානය 5:101-102)

කල්ලියක සලකුණු ඉතා පැහැදිලි ය. එහෙත් ඔබ එය දෙස ඔබේ ආගම, ඔබේ සමාජය, ඔබේ අය යැයි කියමින් බලන තාක් කල් ඔබට එම සලකුණු නොපෙනේ. - බෝස් හෙරිංටන් (කල්ලියක හිටපු සාමාජිකයෙක්)

එහෙත් ... කිසියම් මුස්ලිම්වරයකුට තමන් ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයකු ලෙස පිළිගන්නා ශාස්තෘවරයා ව දරුණු ලෙස විවේචනය කළ හැක්කේ කෙසේ ද? එය ඉස්ලාමය බිද දැමීමක් නොවන්නේ ද? නමුත් මුස්ලිම්වරු තර්කානුකූලව සහ සිය හෘදසාක්ෂියට එකගව සිතා බලත් නම් මෙය කළ යුතු ම ය. මානව සංහතියේ යහපත වෙනුවෙන් ඔවුන් එය කළ යුතු ම ය. - ජේම්ස් ආර්ලන්ඩ්සන්

මේ ලිපියේ සදහන් කිසියම් හෝ කරුණක් පිළිබද ගැටලුවක් ඇති නම් අලි සිනාගේ Understanding Muhammad and Muslims පොත කියවන්න. දමිල භාෂා පිටපත මෙතන ඇත.